Fy Stori

Rwyf wedi bod yn grydd ers dros 12 mlynedd.

Cefais fy magu ar Ystad yr Hafod, sy'n dirlun prydferth a elwir yn aml yn gyfrinach orau Cymru. Wedi fy rhwymo wrth natur wrth reddf, yn yr awyr agored gyda'm brodyr a'm chwiorydd, yn chwilfrydig, yn fforwyr balch, roeddem bron bob amser yn droednoeth. Roedd y gwylltir a droediais yn ystod fy mlynyddoedd cynnar wedi gosod y llwybr yr wyf yn ei ddilyn heddiw. Mae'r rhodd hon wedi fy nenu i weithio â'm dwylo. Mae'r gofal a'r sylw diwahân a roddir i bob pâr yn amlygu'r cariad sydd gennyf at fy ngwaith.

Dechreuais wneud esgidiau pan oeddwn yn brentis i'r Dylunydd: y Crydd, Alan James Raddon, yn 18 oed. Mae Alan wedi bod yn masnachu'n llwyddiannus ers dros 30 mlynedd ac, yn 73 oed, mae'n dal i wneud esgidiau heddiw, a hynny o'i weithdy cartref yn Aberarth. Mae ei athroniaeth mewn perthynas â Chryddiaeth, sydd wedi’i gwreiddio'n ddwfn, yn deillio o'i hyfforddiant ym maes Adweitheg gyda Doreen Bailey, ac yn y gred y gall y traed gryfhau a gwella trwy wisgo esgidiau cyfforddus sy'n ffitio'n dda, sydd wedi'u gwneud i ffitio siâp eich traed, ac sydd wedi'u dylunio i bara am nifer o flynyddoedd ac i gael eu trwsio.

Yn 2005, yn absenoldeb buddiolwyr uniongyrchol, penderfynodd Alan drosglwyddo ei flynyddoedd o sgiliau ac athroniaeth ym maes cryddiaeth, a ddatblygwyd yn ofalus, i ofal Prentis, a bu i mi gwblhau'r brentisiaeth hon yn 2010. 

Pan oeddwn wedi meistroli'r grefft o gryddiaeth, sefydlais fusnes, yn annibynnol ar fy mentor, sef y cwmni RED Shoes. Ym mis Mai 2016, agorais fy siop gyntaf ym Machynlleth, sy'n dref farchnad fach ym mhrifddinas hynafol Cymru. Rwy'n gwneud dyluniadau Alan o dan drwydded, ac rwyf wedi cyflwyno fy ystod fy hun o ddyluniadau hefyd.

Enillais wobr agoriadol meistr crefft ifanc Balvenie yn 2011 ac, yn fuan wedyn, yn rhan o gystadleuaeth busnes creadigol flynyddol, enillais flwyddyn breswyl 2011-12 yn un o unedau creadigol Thomas Heatherwick, Canolfan Celfyddydau Aberystwyth. Enillais hefyd ysgoloriaeth QUEST yn 2013, sy'n fy helpu i astudio rhagor am frethyn caerog ar ynys Lewis ac i hyfforddi i fod yn Adweithedgydd. Yna, enillais Gymrodoriaeth deithio Winston Churchill, a'm galluogodd i fynd ar daith i Fecsico a Japan yn gynnar yn 2016 i ymchwilio i'r arfer o drosglwyddo technegau o'r meistr i'r Prentis.

Rwyf wedi bod â'm bryd ar greu â'm dwylo erioed. Rwy'n adeiladu pob pâr o esgidiau gyda'r gofal a'r sylw gorau posibl. Nid yw'n bosibl brysio Cryddiaeth; ni ellir torri corneli heb ganlyniadau neu gyfaddawdu'r cynnyrch terfynol. Wrth ystyried y casgliad o brosesau gwahanol sy'n uno pob esgid, mae'n aml yn teimlo fel petai pob pâr yn cael ei eni i'r byd. 

Cefais fy hyfforddi i wneud esgidiau gan ddefnyddio lledr fel y brif elfen, sy'n gyfeiliant naturiol i'r traed gan ei fod yn plygu, yn ystwytho ac yn ymestyn gyda phob symudiad. 

Yn raddol dros y blynyddoedd, rwyf wedi dod i ddeall y ffabrig unigryw hwn, sy'n llawn uniondeb a chryfder. Dros amser, rwyf wedi dysgu dilyn ei symudiad greddfol. Wrth i chi bario lledr yn erbyn y graen, bydd yn camymddwyn ac yn symud allan o'ch gafael yn ddig. Wrth i chi bario ar hyd y graen, bydd y symudiad llyfn yn teimlo'n naturiol, fel pe bai'r lledr yn ei dderbyn ac yn gwenu ei gymeradwyaeth. 

Dros amser, rwyf wedi cyflwyno ffabrigau i'm gwaith. Mae brethyn wedi'i wehyddu a chyfuniadau arbrofol o frethyn amrywiol wedi ymddangos yn fy esgidiau, ac mae esblygiad naturiol fy ngwaith wedi canolbwyntio ar amrywiaeth brethyn, er enghraifft brethyn caerog, mewn cyfuniad â lledr. 

Esgidiau yw'r pethau cyntaf yr ydym yn eu clywed; ar ôl ystyried am ennyd, mae'r ôl traed yn datgan pwy sy'n nesáu. Yn yr oes cyn drychau, byddem yn naturiol yn edrych i lawr ar ein traed, ac felly mae esgidiau yn nodi ein hunaniaeth, ein personoliaeth a'n cysylltiad cyffredinol â'r ddaear. 

Crëwyd esgidiau hoelion nodweddiadol y Rhufeiniaid er mwyn rheoli tiroedd, tra roedd yn well gan y Celtiaid ledr meddal wedi'i lapio am eu traed – roedd yr esgid yn dynodi'r llwyth. Wedi'u haddurno'n lliwgar, mae esgidiau wedi esblygu'n araf yn wrthrychau o ddisgleirdeb esthetig; mae ffasiwn wedi erydu'r siapiau, ac mae esgidiau na ellir eu gwisgo yn gerfluniau a drysorir. Mae sodlau uchel wedi dod yn symbol o bŵer a thra-arglwyddiaeth a, thros amser, mae ein traed wedi newid eu ffurf; fy nod i yw mynd i'r afael â hyn, a darparu ffordd newydd a llwybr newydd ar gyfer esblygiad traed. 

Erbyn hyn, rwy'n rhedeg fy musnes bach o dref fach Machynlleth. Rwy'n byw gerllaw, yn brysur yn magu fy nau blentyn ifanc. Rwy'n hyfforddi dau brentis yn fy siop/ngweithdy, sy'n agored i'r cyhoedd ar ddydd Mercher a dydd Sadwrn.